လွှတ်တော်ကနေတဆင့် သမ္မတရာထူး ခန့်အပ်လက်ခံပြီး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်နေရာကိုပါ ပူးတွဲရယူထားတာမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ထပ် ဖြစ်နိုင်ခြေက လွှတ်တော်က ဥပဒေတချို့ကို ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းကာ စစ်တပ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ ကော်မရှင်တရပ် ဖွဲ့စည်းပြီး စစ်ဘက်ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌနေရာနဲ့ သမ္မတရာထူး ပူးတွဲရယူတာမျိုး ဖန်တီးလုပ်ဆောင်လာနိုင်ပါတယ်။

လူထုဟာ အသံတိတ်သပိတ်ကတဆင့် သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံဲရေးလိုလားချက် အာသီသကို သမိုင်းအစဉ်အဆက် မပျက်မကွက် ပြသခဲ့သလို ထပ်မံပြသခဲ့ပြီးပါပြီ။ အတိုက်အခံခေါင်းဆောင်တွေအတွက်တော့ ဒီအာသီသနဲ့ ပါဝင်မှုတွေကို ကြွေးကြော်သံ slogan သက်သက်တင်မဟုတ်ဘဲ ရလဒ်ထွက်စေမယ့် အစီအမံ program တွေအဖြစ် ဘယ်လိုပြောင်းလဲမလဲဆိုတဲ့ ပုစ္ဆာကို အဖြေရှာဖို့သာ လိုအပ်ပါကြောင်း တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။

စစ်ခေါင်းဆောင်ရဲ့ လှည့်ကွက်က ရိုးရှင်းပါတယ်...စစ်တပ်သာ ပြိုကွဲသွားရင် မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဘယ်သူမှ မထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ ‘ကျဆုံးနိုင်ငံ’ (failed state) ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်။ အဲဒီအခါ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေအနေနဲ့ ဒုက္ခသည်တွေ၊ လက်နက်မှောင်ခိုမှုတွေ၊ မတည်ငြိမ်မှုတွေ စတဲ့ နောက်ဆက်တွဲဂယက်တွေကို ကြုံရလာပါလိမ့်မယ်ဆိုတာပါပဲ။

အားနည်းချည့်နဲ့တဲ့ အင်အားစုတွေက ဘယ်လိုပဲဖြစ်ရမယ်ဆိုတဲ့ နှုန်းစံတန်ဖိုးတွေနဲ့ စည်းမျဉ်းတွေကို ဖြစ်ချင်စိတ်အခြေခံနဲ့ ပုံဖော်လို့မရပါဘူး...လူတိုင်းကတော့ ကိုယ့်နိုင်ငံကို မနက်ဖြန်သန်ဘက်ခါ ဖင်လန်လို၊ နော်ဝေလို ဖြစ်ချင်ကြတာချည်းပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ ဖြစ်ချင်စိတ်အခြေခံတခုတည်းနဲ့ အချက်အလက်အခြေခံဆန်းစစ်ချက်မပါဘဲ ကြွေးကြော်နေရင်တော့ ‘ထမင်းဆီဆမ်း ရွှေလင်ပန်း’ကမှ တကယ်ရဖို့ နီးစပ်ပါဦးမယ်။

ဒီမိုကရေစီ အသွင်ကူးပြောင်းရေးဖြစ်စဉ်တွေမှာ အတိုက်အခံအားလုံးကို ပါဝင်အောင်ကြိုးစား၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေ ရပ်တန့်ပြီး ထိုက်သင့်တဲ့ လွတ်လပ်ခွင့်တွေကို ဖြေလျှော့ပြီးမှ လုပ်ကြတာပါ။  စစ်အုပ်စုကတော့ အတိုက်အခံအကုန်လုံးကို ထောင်ထဲထည့်၊ ပါတီဖျက်သိမ်း၊ ဖိနှိပ်ထားပြီး အားလုံးကို စိတ်တိုင်းကျ ချည်နှောင်ထားပါတယ်။ အကြမ်းဖက်မှုတွေလည်း ပိုလုပ်နေပါတယ်။

စစ်ရေးအရ အားလျော့နေသေးတဲ့ စစ်ကော်မရှင်တပ်ဖွဲ့တွေဟာ အိန္ဒိယရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုစီမံကိန်းနေရာတွေနဲ့ ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ လုံခြုံရေးကို အပြည့်အဝ အာမခံချက်မပေးနိုင်တာကြောင့် အိန္ဒိယအစိုးရအနေနဲ့ ပုဂ္ဂလိကလုံခြုံရေးကုမ္ပဏီတွေကို ငှားရမ်းဖို့ တိတ်တဆိတ်စဉ်းစားနေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းက အဆန်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

နှစ်ခုစလုံးဟာ သူ့နည်းသူ့ဟန်နဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေ ရှိနေပါတယ်။ တခုနဲ့ တခု အားဖြည့်နိုင်ဖို့ထက် အပြန်အလှန် အားလျော့စေတဲ့ သံသရာထဲ ရောက်နေသလားလို့ စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်နေပါတယ်...အခုအချိန်မှာ လိုအပ်နေတာ ‘ဘယ်သူ့အယူအဆ မှန်လဲ’ ငြင်းဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ အဓိကမေးခွန်းက ‘ပြည်သူမရှုံးဖို့ ဘာလုပ်ကြမလဲ’ဆိုတာပါပဲ။

ဒီအရေးဟာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းမှာလည်း ကြီးထွားလာနေပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေးဂုဏ်သိက္ခာကျစေဖို့ ဒါမှမဟုတ် လက်စားချေဖို့ ရည်ရွယ်တဲ့ ဖြတ်ညှပ်ကပ်ညစ်ညမ်းပုံတွေ၊ ခိုးရိုက်ရုပ်သံတွေ ဖြန့်ဝေတာကို နိုင်ငံရေးလက်နက်တခုအဖြစ် အသုံးချ လာကြတယ်။

ဒီလုပ်ငန်းတွေက ကြီးမားတဲ့အဆောက်အအုံတွေ၊ ခြံဝင်းတွေရှိမှ လုပ်လို့ရတာမဟုတ်ပါဘူး။ မြို့ကြီးတွေက တိုက်ခန်းတွေမှာ စိမ့်ဝင်နေရာယူလာတဲ့ ပုံစံမျိုးကိုလည်း ပြောင်းလဲလာနိုင်ပါတယ်။ ရှမ်းမြောက်ကလုပ်ငန်းတွေဟာ ရှမ်းတောင်နဲ့ ရှမ်းအရှေ့ကို ကင်ဆာဆဲလ်ပျံ့သလို ရန်ကုန်နဲ့ မန္တလေးလို မြို့ကြီးတွေအထိ တစိမ့်စိမ့်နဲ့ ဝင်လာနိုင်ပါတယ်။ 

၁။ အမေရိကန် နှစ် ၂၅၀ မြောက်၊ ၂။ ပထဝီနိုင်ငံရေး အကွဲအပြဲ၊ ၃။ စစ်ပွဲလား၊ ငြိမ်းချမ်းရေးလား၊ ၄။ ဥရောပအတွက် ပြဿနာများ၊ ၅။ တရုတ်အတွက် အခွင့်အလမ်း၊ ၆။ စီးပွားရေး မရေရာမှုများ၊ ၇။ ဉာဏ်တု (AI) အပေါ် စိုးရိမ်မှု၊ ၈။ ရောထွေးနေသော ဥတုပြောင်းလဲမှုပုံရိပ်၊ ၉။ အားကစားဆိုင်ရာ တန်ဖိုးထားမှုများ၊ ၁၀။ အိုဇမ်းပစ် (Ozempic) ပိုကောင်းလာမှာလား။

အွန်လိုင်းငွေလိမ်လုပ်ငန်းဟာ အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်း ကပ်ရောဂါတခုလို ပျံ့နှံ့လာတဲ့အတွက် တရားမဝင် လုပ်သားစုဆောင်းမှုတွေကို ရာဇဝတ်မှုအဖြစ် ဗဟိုအစိုးရက သတ်မှတ်တားဆီးပေးဖို့ အိန္ဒိယလွှတ်တော်ကော်မတီတခုက လိုလားနေပါတယ်။

စစ်ခေါင်းဆောင်တဦးသည် သူ၏ အတိုက်အခံ/ရန်သူဟု သဘောထားလျှင် တောင်ကုန်းတခုကို သိမ်းယူသလို လက်ဦးမှုရယူမည်သာဖြစ်သည်။ နိုင်ငံရေးကျင့်ဝတ်သိက္ခာအရ စဥ်းစားလိမ့်မည်မဟုတ်ချေ။ ‘ကျနော် ဘာမဆိုလုပ်ရဲတယ်’ဆိုသည့် စကားမှာ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် အာဏာသိမ်းဖို့ ကြိုတင်လေသံပစ်ခဲ့သော စကားဖြစ်သည်။ ပထမဆုံးဝါကျတွင် မေးထားသော မေးခွန်း၏ အဖြေလည်း ဖြစ်သည်။ အာဏာရှင်ဆိုသည်မှာ အတိုက်အခံကိုလည်း နှိပ်ကွပ်၏၊ သစ္စာခံကိုလည်း နှိပ်ကွပ်၏။

ပတ်ဝန်းကျင်အန္တရာယ်များကို သိလျက်နှင့် မူဝါဒများမချမှတ်ဘဲ ဆက်လက်တူးဖော်ခွင့်ပြုနေပါက ၎င်းတို့သည် ဒေသခံပြည်သူ၏ ရေရှည်အကျိုးစီးပွားကို လျစ်လျူရှုခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ ထိုသို့ လျစ်လျူရှုခြင်းသည် တော်လှန်ရေး၏ နိုင်ငံရေးအနှစ်သာရနှင့် ရည်မှန်းချက်ကနေ လက်တွေ့တွင် လွဲချော်နေပြီဟု ဆိုနိုင်မည်ဖြစ်သည်။